هفت سال، برای هر رویداد فرهنگی فاصله‌ای کوتاه و معمولی نیست؛ به‌ویژه وقتی سخن از جشنی باشد که قرار است بخشی از حافظه جمعی یک سینما را نمایندگی کند. سینمای ایران در این سال‌ها مسیری پرفرازونشیب را پشت سر گذاشته است؛ فیلم‌هایی ساخته و اکران شده‌اند، نسل‌هایی تازه به این عرصه راه یافته‌اند، برخی نام‌ها جایگاه خود را تثبیت کرده‌اند و استعدادهایی نیز دور از هیاهو، به فعالیت و تجربه‌اندوزی ادامه داده‌اند. در چنین شرایطی، بازگشت جشن خانه سینما صرفاً به معنای برگزاری دوباره یک مراسم نیست؛ بلکه فرصتی است برای مکث، بازنگری و بازشناسی مسیری که سینمای ایران در این سال‌ها پیموده است.
سینما، بیش از آن‌که حاصل حضور یک نام یا چهره در قاب باشد، محصول کار جمعی گروه بزرگی از تخصص‌هاست؛ از نویسنده، کارگردان و بازیگر تا فیلم‌بردار، تدوین‌گر، طراح صحنه و لباس، صدابردار، آهنگساز، چهره‌پرداز و بسیاری دیگر که هر یک سهمی اساسی در شکل‌گیری یک اثر دارند. جشن خانه سینما از معدود فرصت‌هایی است که می‌تواند این گستره از تخصص و تلاش را در یک قاب مشترک گرد هم آورد و بر این حقیقت تأکید کند که هیچ فیلمی حاصل کار یک نفر نیست. اهمیت این جشن، پیش از هر چیز، در به رسمیت شناختن کار جمعی و پاسداشت شأن حرفه‌ای تمام کسانی است که در زنده ماندن و تداوم سینما نقش دارند.
از سوی دیگر، جشن فرصتی برای مواجهه دوباره با آثار یک دوره است؛ آثاری که در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا درباره کیفیت، دستاوردها و مسیر شکل‌گیری آن‌ها گفت‌وگو شود. این امکان فراهم می‌شود که تلاش‌هایی که شاید در جریان اکران، مناسبات تبلیغاتی یا هیاهوی رقابت‌ها کمتر مجال دیده شدن یافته‌اند، مورد توجه قرار گیرند. چنین رویدادی هم‌چنین می‌تواند به مخاطب یادآوری کند که پشت هر تجربه سینمایی، مجموعه‌ای از انتخاب‌ها، ریسک‌ها، مهارت‌ها و ساعت‌های طولانی کار گروهی نهفته است.
هفت سال وقفه، اهمیت این بازگشت را دوچندان می‌کند. در این فاصله، شرایط تولید و نمایش تغییر کرده، شیوه ارتباط مخاطبان با فیلم‌ها دگرگون شده و سینمای ایران با پرسش‌های تازه‌ای درباره اقتصاد، مخاطب، فناوری و آینده خود روبه‌رو بوده است. نسلی از سینماگران در همین سال‌ها تجربه اندوخته‌اند؛ برخی نخستین آثارشان را ساخته‌اند و برخی دیگر، پس از سال‌ها فعالیت، هم‌چنان در جست‌وجوی امکان‌های تازه‌ای برای بیان هنری بوده‌اند. برگزاری جشن پس از چنین فاصله‌ای، فرصتی است تا این تحولات صرفاً در آمار و اخبار باقی نمانند، بلکه در قالب روایتی مشترک بازتاب پیدا کنند؛ روایتی که هم گذشته نزدیک را مرور کند و هم چشم‌اندازی برای آینده ترسیم کند.
البته نمی‌توان از ضرورت برگزاری چنین رویدادی سخن گفت و در برابر دشواری‌های معیشتی، محدودیت‌های تولید، مشکلات اکران، ناامنی شغلی و نگرانی‌های حرفه‌ای سینماگران سکوت کرد. اتفاقاً اعتبار یک جشن فرهنگی زمانی بیشتر می‌شود که در کنار پاسداشت دست‌آوردها، نسبت خود را با واقعیت‌های این حرفه حفظ کند؛ واقعیت‌هایی که گاه مسیر فعالیت و خلاقیت را دشوار می‌کنند. احترام به سینما تنها در تشویق و تقدیر از آثار و افراد خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در به رسمیت شناختن شرایطی نیز هست که سینماگران در آن کار می‌کنند و برای ادامه فعالیت با آن مواجه‌اند. جشن خانه سینما نباید تصویری جدا از واقعیت این جامعه ارائه دهد، بلکه می‌تواند بستری برای بازتاب صادقانه‌تر ظرفیت‌ها، دغدغه‌ها و مسائل آن باشد.
پس از هفت سال، بازگشت این آیین فرصتی است برای آن‌که بار دیگر کنار هم بایستیم؛ آن‌چه را ساخته‌ایم مرور کنیم، آن‌چه را کمتر دیده‌ایم به یاد آوریم و با شناخت روشن‌تری از داشته‌ها، کاستی‌ها و مسیر پیش رو، به آینده سینمای ایران نگاه کنیم؛ برای دیدن، شنیدن و دوباره کنار هم بودن.
*مدیر اجرایی جشن سینمای ایران
