Search

دو نیمۀ یک رؤیا

نقد «چاره‌ای نیست»

تا پیش از سال 2025 بسیاری از منتقدان بونگ جون هو را با اختلاف اندکی برتر از پارک چان ووک می‌دانستند اما جنگ ابدی که از اواسط دههٔ 1990 بر سر بهترین فیلم‌ساز تاریخ سینمای کرهٔ جنوبی شروع شده تا کنون و به مدت دقیقاً سی سال است ادامه دارد و چنان که پیش می‌رود کار به تفاضل گل و احتمالاً ضربات پنالتی هم خواهد کشید! اما با مرور آثار هر دو نابغهٔ سینمای کرهٔ جنوبی و جهان در امسال، کفهٔ ترازو به سمت پارک چان ووک سنگین‌تر شده است.

قبل از نقد چارهای نیست که تا کنون با اختلاف بهترین فیلم سال کره بوده، مقدمهٔ کوتاهی دربارهٔ سینمای متفاوت و شگفت‌انگیز کرهٔ جنوبی هم بی‌فایده نیست. در دههٔ 1990 مانند دههٔ بیست سینمای آلمان یا دههٔ شصت فرانسه یا هفتاد آمریکا و البته نود دانمارک (و مانند سینمای دههٔ 1340 خودمان و شکل‌گیری موج نو) ناگهان تعداد زیادی فیلم‌ساز نوگرا، خلاق، جسور و ساختارشکن همگی با هم رونمایی شدند و در کنار آن‌ها بازیگران بزرگی نیز ظهور کردند که شالودهٔ سینمای منحصربه‌فرد امروز کرهٔ جنوبی را بنا نهادند و پس از یک دهه آزمون و خطا و تجربه‌های توجه‌برانگیز در حوزهٔ بازنمایی بصری پدیده‌ها و طراحی الگوهای روایت و شخصیت‌پردازی، به قرن جدید میلادی رسیدند و سینمایی را که تا پیش از قرن کنونی هرگز حتی جزو پنج سینمای برتر قاره‌اش نبود اکنون به جایی رسانده که (با توجه به تعداد آثار شاخص و ارزشمند به نسبت آثار تولیدشده طی یک سال) حتی شاید بهترین ویترین سینمایی کل جهان باشد. برای اثبات ادعا بد نیست اشاره شود که در ساختار حرفه‌ای و ثروتمند هالیوود و سینمای تا بن دندان مسلح آمریکا در طول یک سال بیش از شش برابر کرهٔ جنوبی فیلم ساخته شده و در چرخهٔ اکران عمومی قرار دارد (ششصد فیلم به صد فیلم) اما تعداد فیلم‌های خوب و قابل‌توجه سینمای آمریکا که موج ایجاد می‌کنند در برابر فیلم‌ها و سریال‌های بحث‌برانگیز و پرمخاطب کره‌ای، در تناسبی وارونه، شاید یک به شش باشد…

با این مقدمهٔ طولانی می‌رسیم به چارهای نیست؛ کمدی سیاه تمام‌عیار دیگری از پارک چان ووک که نمایندهٔ سینمای کرهٔ جنوبی در رقابت اسکار بهترین فیلم بین‌المللی نیز هست و احتمالاً جزو پنج نامزد نهایی خواهد بود و حتی در برخی شاخه‌های کلی جوایز اسکار نیز اگر نامش را دیدید تعجب نکنید چون در تدوین و تصویربرداری به‌شدت فراتر از استانداردهای رایج سینمای جهان و حتی مستحق برنده شدن نیز هست.

هر چه سینمای بونگ جون هو جهان‌شمول‌تر، ساده‌تر و تا حد بسیاری قابل‌باورتر است و در آن بیشتر مواقع خبری از تدوین غیرخطی و جابه‌جایی زمان و… نیست و تمرکز بیش‌تر بر داستان‌گویی ساده‌تر اما منسجم‌تر است، سینمای پارک چان ووک در نقطهٔ مقابل آن به‌شدت روایت خلاقانه‌تر، پیچیده‌تر، وابسته به جزییات، نحوهٔ روایت غیرخطی و طبعاً انبوهی از فلاش‌بک و فلاش‌فوروارد و از همه مهم‌تر غافلگیری‌های فراوان وابسته به ‌شخصیت‌ها در زمان و مکان قراردادی است که این فیلم نیز از این قاعدهٔ کلی مستثنی نیست.

ویدئو: کانال آپارات «Shahkar.Film»

QR Code

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *