عباس بهارلو

از زرگری تا مطربی و مُرغی

زبان‌های رمزی در سینمای ایران

10 مرداد 1400

در فصلی از جعفرخان از فرنگ برگشته (۱۳۶۷)، که علی حاتمی فیلم‌نامهٔ آن را بر اساس نمایش‌نامهٔ «جعفرخان ازفرنگ‌آمده» نوشتهٔ حسن مقدم (علی نوروز) نوشته، کلاسِ درسی «کلاس آموزش زبان زرگری» نشان داده می‌شود که جعفرخان (حسین سرشار)، پیش از شروع درسِ استاد، در آن از اهمیت ادب عامیانه سخن می‌گوید. او خاطره‌ای از سفری دریایی بر آب‌های مدیترانه نقل می‌کند که در آن یکی از «معتبرترین مستشرقین و ایران‌شناسان جهان» در ادای مطلب خود به دوستی، «مخفیانه»، بی‌آن‌که مسافرانِ زبان‌شناسِ همراه او سر دربیاورند، به زبانی حرف می‌زند که حتی جعفرخان از فهم معنای آن عاجز است. در حقیقت مستشرقِ «معتبر»، چنان‌که جعفرخان می‌گوید، به «زبان مُرغی» زبانی ساختگی و رمزی صحبت می‌کند؛ زبانی با عبارتها و آهنگی «شیرین» که راوی، به تعبیر خودش، اگر به زیروبم‌های آن زبان آشنا می‌بود، چه‌بسا «موقعیت فوق‌العاده‌ای در زندگی» پیدا می‌کرد. آن‌چه جعفرخان با افسوس و تأسف نقل می‌کند، در واقع تأکیدی است بر ضرورت آشنایی شاگردان کلاس با «زبان زرگری» که، به تعبیر او، مقدمه و زمینه‌ای است برای فراگیری و احیای زبان‌های دیگر، از جمله زبانهای «مُرغی و مُطربی»...

ادامه مطلب در ماهنامه
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
© ۱۴۰۰ فیلم امروز
ماهنامه سینمایی فیلم امروز با اتکا به پشتوانه ای ۴۰ ساله، همراه با آغاز قرن جدید شروع به کار کرد.