احمد طالبی‌نژاد

صلت کدام قصیده‌ای؟

نقدی بر «قصیدهٔ گاو سفید»

17 اسفند 1400

فیلم‌های داستانی مستندنما اگرچه ریشه در آثار عباس کیارستمی و پیروانش دارد اما در سال‌های اخیر تبدیل به موجی توفنده شده و دارد بخش عمده‌ای از تولیدات سینمای ایران را در خود غرق می‌کند. فیلم‌هایی دربارهٔ آدم‌های معمولی، با شخصیت‌پردازی و دیالوگ‌نویسی کوچه‌بازاری و غیررسمی و فرم و ساختاری اغلب غیرمتعارف و البته گاه همراه با خلاقیت‌های شگفت‌انگیز. یکی از نمونه‌های این جریان قصیدهٔ گاو سفید است؛ فیلمی که یادآور سینمای آرام و روشنفکرانهٔ اوایل دههٔ 1350 به‌ویژه ملودرام جذاب و دوست‌داشتنی بیتا (هژیر داریوش) است و در طول فیلم چند بار به بیتا ارجاع داده می‌شود، از جمله در یکی از واپسین سکانس‌های فیلم، جایی که مینا (مریم مقدم) به عنوان اعلام آمادگی برای یک اتفاق عاطفی/ جنسی، خود را بزک می‌کند که به‌نوعی یادآور واپسین سکانس بیتاست؛ جایی که بیتا با سر و شکل بزک‌کرده، کنار خیابان به انتظار می‌ایستد تا این که نخستین مشتری جلویش توقف می‌کند و او سوار می‌شود. البته در بیتا این لحظه بر اضمحلال یک دختر بلندپرواز و عاشق‌پیشه اشاره می‌کند و در قصیده... بر آغاز مسیری تازه و عاشقانه در زندگی زنی زخم‌خورده. وجه اشتراک این دو فیلم و دیگر فیلم‌هایی که به زندگی زنان پرداخته‌اند، گرایش فمینیستی آشکاری است که البته گاه گل‌درشت و شعاری و گاه آرام و معقول جلوه‌گر می‌شوند؛ مثل همین فیلم. به هر حال کلیت قصیدهٔ گاو سفید به لحاظ تماتیک ربطی به بیتا ندارد و این یک جور ادای دین است. فقط همین.

ادامه مطلب در ماهنامه
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
© ۱۴۰۰ فیلم امروز
ماهنامه سینمایی فیلم امروز با اتکا به پشتوانه ای ۴۰ ساله، همراه با آغاز قرن جدید شروع به کار کرد.